Nieuws  14 juni 2019

Oerol dagkrant / Ga een blokje om en kom jezelf tegen

Wandelen - door een fysieke ruimte, door gedachtes, door de tijd - brengt je altijd verder. Op Oerol zijn verschillende voorstellingen waarin je de benen strekt én de geest verruimt.

tekst Aybala Carlak illustraties Emma Ringelding

Magische fluit

Er was eens een rattenvanger in Hamelen, die met zijn fluit de ratten achter zich aan lokte. Hij liep met ze naar de rivier de Wezer, waarin ze verdronken. Toen de vergoeding voor zijn nodige werk uitbleef, keerde hij terug, zag hij de inwoners in de kerk zitten en lokte hij met dezelfde fluit 130 kinderen mee. Dit sprookje inspireerde de jongens van Orkatercollectief Lars Doberman om dit jaar De ratten, de riten en het ritme te maken. De voorstelling bestaat uit twee delen, met een gezamenlijk ritueel. Het stuk eindigt met een open tocht door het bos, waarin het verhaal tot leven komt.

‘We vroegen ons vooral af: wat speelt de rattenvanger toch op zijn fluit?’ zegt Jip van den Dool, een van de makers. ‘Het stuk gaat over verleiding, en over wie de rattenvangers van nu zijn.’ Tijdens de wandeling krijgt het sprookje vorm, je ziet dingen in het bos die je anders niet ziet. ‘En wandelen is op zichzelf natuurlijk ook iets ritmisch. Als groep vind je uiteindelijk altijd een gezamenlijk ritme, dat gaat onbewust. Door een eigen ritme te zoeken, komt je verbeelding los.’

En toen was er vuur

Kunstenaarscollectief Waterlanders stelt via kunst en wetenschap een maatschappelijk fenomeen aan de kaak. Het verhaal dat ze in de voorstelling Eindgebruiker vertellen, is een ontdekkingsreis door de tijd, en zo is ook de wandeling een ontdekkingsreis. Het verhaal begint lang geleden, wanneer de Griekse mythische figuur Prometheus het vuur aan de mens geeft en daarmee de macht over technologie. ‘Vuur komt op verschillende manieren terug in ons leven,’ vertelt Eric Langendoen van het collectief. ‘Het is daarom de rode draad in onze voorstelling. Het gaat niet alleen over technologische ontwikkelingen maar ook over hoe wij als mensen probleemoplossers zijn.’

Technologie biedt mogelijkheden, vergroot onze vrijheid en macht, maar maakt ons ook afhankelijk. Van spullen en van elkaar. Technologie veroorzaakt uitputting van de aarde, maar helpt ons ook dezelfde klimaatproblemen op te lossen. De muzikaal geënsceneerde wandeling voert je over verrassende paden. De bezoekers krijgen een koptelefoon op en lopen rond in groepjes, zoals een draaiende carrousel, en komen weer bij elkaar nadat ze verschillende – kantelende! – perspectieven hebben gehoord. Wanneer de koptelefoons afgaan, heb je hopelijk een antwoord gevonden op de vraag: wat wordt mijn nieuwe plek in deze, door mij veranderende wereld?

Leven op Mars, en daarna?

Ook regisseur Ulrike Quade en componistenduo Strijbos & Van Rijswijk spelen met technologische vraagstukken in hun voorstelling Technostalgia. Hun verhaal begint in het Pompeï van de toekomst, op Mars. Een achtergelaten, of beter gezegd overgebleven dienstbode is de enige mens die nog op de planeet woont. Mars werd een kolonie, nadat we de aarde volledig uitgeput hebben. En dat is nog enigszins realistisch: wetenschappers en nieuwsgierigen fantaseren, berekenen en voorspellen al langer hoe ons verblijf in andere gebieden van het heelal eruit gaat/kan komen te zien.

Wat Ulrike interessant vindt aan de huidige wetenschappelijke, technologische visie is hoe we proberen het leven hier op aarde te beïnvloeden. ‘Wat is dat toch, dat we zo sterk het gevoel van maakbaarheid hebben?’ vraagt ze zich af. ‘We leven in een overvolle, overprikkelde wereld, waarin we altijd maar vooruit willen komen en alles sneller en beter moet. We blijven maar veroveren, we zouden eigenlijk moeten stoppen met die grootheidswaanzin.’ Technostalgia gaat over het idee van de mensheid dat technologie ons gaat redden van de ondergang. Maar de aarde is terminaal ziek, we zouden voor haar moeten zorgen, is de boodschap.

Tijdens de wandeling hoor je de eenzame gedachten van de bode en zijn herinneringen aan de mens, geschreven door Marcel Roijaards. Niet voor niets is de ondertitel van de voorstelling ‘de eenzaamheid van een soort’. Met iPad in de hand en koptelefoon om de oren lopen bezoekers langs de restanten van onze nieuwste en laatste kolonie. Het is een deels dystopisch, maar toch ook hoopvol stuk’, vindt Ulrike. Want na een wandeling staan mensen toch altijd weer even stil bij wat ze doen.

Na een van deze wandelingen kom je als bezoeker weer bij jezelf terecht, met een nieuw perspectief. En zo kom je altijd weer jezelf tegen. Wandel op Oerol naar een andere wereld.

Wandel op Oerol naar een andere wereld

Orkater / Lars DobermanDe ratten, de riten en het ritme

WaterlandersEindgebruiker

Ulrike Quade Company / Strijbos & Van RijswijkTechnostalgia

Deel deze pagina